Sách 'Lần Đường Theo Bóng': Tài tử mà cũng rất tài tình

“Lần đường theo bóng” là cuốn chân dung văn học thứ hai của Văn Thành Lê, định hình lối phê bình rất riêng của cây bút trẻ này: tài tử mà cũng rất tài tình”

Cuốn sách bao gồm 20 chân dung văn học được tác giả Văn Thành Lê khắc họa một cách nghiêm ngắn. Bên cạnh những nhà phê bình, nhà văn, nhà thơ thuộc thế hệ cha chú như Ngô Thảo, Hoàng Vũ Thuật, Phạm Thị Ngọc Liên, Nguyễn Nhật Ánh, Trần Đăng Khoa, thế hệ 6X, 7X đã thành danh như Thuận, Đỗ Tiến Thụy, Phong Điệp, Hoàng Thụy Anh, Văn Thành Lê tập trung nhiều vào những tác giả thuộc thế hệ 8X của mình: Phan Tuấn Anh, Lê Vũ Trường Giang, Nguyễn Thị Kim Hòa, Hoàng Công Danh, Khải Đơn, Nguyễn Thiên Ngân, và cả thế hệ 9X với Cao Nguyệt Nguyên, Hiền Trang.

Theo Văn Thành Lê chia sẻ: “Bên cạnh việc nhìn lên, học hỏi từ các thế hệ đi trước, tôi cũng học và muốn đồng hành với những cây viết thuộc thế hệ mình, trẻ hơn mình. Từ lâu là đọc, và giờ là viết về các bạn. So thế hệ 7X có những cá nhân, hội nhóm, sự phá cách trong sáng tác, tạo sóng trên văn đàn một thời thì 8X trầm lắng hơn. Nhưng sau những ồn ào thì trầm lắng không có nghĩa là không có gì. Tôi mong có thể gọi tên những người đã “có gì” ra theo cách nhìn của mình. Đường văn còn dài, chẳng ai nói trước được ngày mai, nhưng với những chân dung đã dựng, tôi có niềm tin các bạn ấy còn bước tiếp và làm được hơn. Chính thế hệ 8X và 9X đang góp phần vào bộ mặt của văn chương hôm nay một cách đàng hoàng”.

Ở cuốn sách này, Văn Thành Lê không có tham vọng dựng những chân dung tròn và đầy. Vì anh hiểu rằng, khắc họa chân dung một con người là điều bất khả. Chân dung nhà văn/ nhà thơ, người làm công việc sáng tạo, lại càng khó nắm bắt hơn. Nếu may mắn thì anh “chạm được vào một phần bóng của họ đổ xuống trang viết và hành trình họ đã qua. Không thì, mỗi chân dung như đường dẫn tới bóng của nhân vật, đã là mừng.”

landuong2-800x600.jpg

Có thể nói đối với Văn Thành Lê, viết chân dung văn học, bên cạnh việc cố gắng làm “sáng rõ” các tác giả theo cách cảm và góc nhìn của mình, để người đọc thêm hình dung, đến gần với nhân vật hơn, thì theo từng bài viết, chính là anh đang ghi lại hành trình tự học của mình, từ những sáng tác của nhân vật.

Thêm nữa, đâu đó còn là nơi để tác giả có thể giải bày những quan điểm, nghĩ suy, nhận định cá nhân về những chuyển động trong đời sống văn chương sự đọc, sự học và nghĩ suy là liên tục.

Đánh giá về cuốn sách độc đáo này của Văn Thành Lê, trong bài viết “Chạm hình bắt chữ” của PGS.TS. Bùi Thanh Truyền đã không ngần ngại dành cho tác giả những lời nhận xét sâu sắc:

“Thưởng lãm hai mươi chân dung trong cuốn sách này, nhiều người sẽ ngạc nhiên: tại sao một cây bút trẻ, nhiệt tình với cái mới lại hào hứng với phê bình tiểu sử đã quá truyền thống, thậm chí… lạc thời, tinh tế và hữu dụng đến thế? Từ văn đến đời, và ngược từ đời vào văn để định dạng nhân vật, trình hiện căn cước nhà văn, cái lý và chiều sâu trong trang viết, trong cái chuyện đi ở, dấn thân với đam si chữ của mỗi người.

Đồng hành với người viết, nhưng không mụ người vì hào quang chữ của văn nhân, không để cho lý lịch nhân vật cầm tay dắt mũi rồi lãng mạn hóa, thậm xưng hóa chuyện đã qua của họ. Những cú tạt ngang như tiểu xảo giảm căng, hạ nhàm cho văn nghiên cứu, lại không cà kê lạc đề. Những giai thoại thú vị xung quanh cuộc sống, trang viết mỗi người gợi cho ta hình dung mới về nhân vật, để độc giả không cảm thấy bội thực trước bữa tiệc nhiều món.

…Cuốn sách này một lần nữa cho thấy sự nhất quán trong quan niệm của người viết. Văn Thành Lê đâu chỉ viết cho bạn, vì bạn, mà trước hết là cho chính mình, vì mình, vì nhu cầu và khao khát tự học, tự trải nghiệm trên đôi cánh ngôn từ.

lan-duong-theo-bong-3-800x600.jpg

Giống nhiều chân dung trong tập sách này, Văn Thành Lê cũng là người thích và thạo chuyện bắt cá nhiều… tay. Sáng tác đã giúp anh có tâm thế của người trong cuộc khi đến với phê bình; phê bình mang lại cho tác giả sự nghiêm túc, khoa học của sự đọc và viết; văn chương và báo chí sóng đôi để câu chữ vừa nồng đượm chất đời vừa lấp lánh ánh nghệ thuật.

Đây là kết quả của quá trình tự đọc, tự học, lao động nghiêm túc, sẵn sàng “nhảy bổ vào đời sống văn chương”. Đọc phê bình của anh, ta có thêm hi vọng về những cây bút trẻ chịu đọc - chịu nghĩ và chịu… viết; bởi đọc và nghĩ thì dễ, hiện thực hóa hành trình đó bằng trang viết mới khó, mới vượt qua chính mình.

Song hành chữ bằng khát khao học hỏi, bằng thấu cảm, liên tài dành cho nhân vật, tác giả đã khơi gợi những sinh lộ mới để độc giả cùng anh phiêu lưu trong cõi chữ. Cùng với một số tập sách chân dung - phê bình của đội ngũ nhà văn gần đây, “Lần đường theo bóng” là áp kế “cân” được nhiệt của đời sống văn chương. Văn Thành Lê đã có “vân chữ” trong phê bình văn học”.

RAY

Bình luận (0)

Gửi bình luận của bạn

Captcha