Độc giả Đường Sách hào hứng với buổi triển lãm 'Sưu tầm thú chơi của người phong lưu'

Vừa qua, tại sân khấu chính Đường sách TPHCM diễn ra cuộc giao lưu chủ đề “Sưu tập – thú chơi của người phong lưu”. Buổi giao lưu là điểm nhấn đáng chú ý kết lại Tuần lễ của triển lãm cùng tên. Các khách mời tham gia giao lưu cũng đồng thời là các nhà sưu tập uy tín như Luật sự Nguyễn Anh Tuấn, Nguyễn Đức Huyên và Trần Hoài Thơ đã có những chia sẻ thú vị với đông đảo công chúng tham gia chương trình. Sự kiện do Công ty Đường Sách và Quán Sách Mùa Thu phụ trách nội dung với sự đồng hành của công ty Minh An và nhiều nhà sưu tầm khác.

Mở đầu chương trình là những giai điệu đong đầy cảm xúc khá quen thuộc với công chúng yêu nhạc hơn nữa thế kỷ qua. Đó là bài hát “Bây giờ tháng mấy” của nhạc sĩ Từ Công Phụng qua phần thể hiện của ban nhạc trẻ The Mystery.

Nhà sưu tầm Nguyễn Đức Huyên (còn được biết đến với tên Huyên Nguyễn) mang đến câu chuyện hấp dẫn xoay quanh niềm đam mê dành cho Gốm và các tác phẩm mỹ thuật. Mặc dù là một người thuộc thế hệ 7x, Nguyễn Đức Huyên có hiểu biết khá đáng nể về dòng gốm Thành Lễ vốn ra đời từ hơn hơn hai thập niên trước đó. Theo anh, Gốm Thành Lễ thật sự là sự kết tinh trong bối cảnh chung của nghệ thuật tạo hình Việt Nam đồng thời có ảnh hưởng của nghệ thuật toàn cầu. Đây là giai đoạn art- décor mang tính hình tượng mỹ thuật dân tộc cao. Bên cạnh đó hiện vật Gốm tiêu biểu cho xu thế này lại rất giàu nhạc tính, sự thi vị, tính lãng mạn. Một tác phẩm cụ thể phản ánh điều này là bức phù điêu “Thiếu nữ đánh đàn”. Các hình tượng mỹ thuật đồng thời vẫn chứa đựng chất cổ truyền của người Việt Nam bằng việc miêu tả các phong tục tập quán, đất lề quê thói; tinh thần cần cù và những nét đẹp gần gũi như hình tượng chiếc áo bà ba, áo dài; tạo hình hiện đại của thập niên 1960 mang đường nét dứt khoát với những hình khối zic zắc cũng là một hình tượng mỹ thuật khá ấn tượng.

Nguyễn Đức Huyên nuôi dưỡng một tình yêu, đam mê rất lớn với các sản phẩm của nghề thủ công truyền thống như gốm, tranh lụa, tranh sơn mài…Anh là một chuyên gia thật sự khi dễ dàng kể rành mạch về lịch sử hình thành, phát triển của các làng nghề truyền thống. Anh dẫn dắt mọi người bằng những tác phẩm, những tấm thẻ hành nghề của các nghệ nhân tại cơ sở sơn mài Thành Lễ cách đây hơn nửa thế kỷ. Có những cuộc hội ngộ trong hành trình sưu tập mà đến giờ đã trở thành kỷ niệm đáng nhớ.

Nhà sưu tầm Trần Hoài Thơ với cách trình bày dí dỏm sinh động cung cấp những thông tin hữu ích về trào lưu sưu tầm quạt cổ. Mặc dù có rất nhiều hãng sản xuất nổi tiếng như Éon, Calor của Pháp, Émi của Hà Lan nhưng Marelli của Ý vẫn được ưa chuộng nhất. Marelli đã vào Việt Nam từ cuối thế kỷ XIX, lúc đó trên tàu điện đã có vài chiếc sử dụng điện một chiều. Nhưng phải đến năm 1920 khi nhà máy điện Yên Phụ được người Pháp xây dựng thì quạt Marelli vào Việt Nam ồ ạt hơn và trở thành đồ vật văn minh không thể thiếu trong đời sống thị thành. Marelli được coi là vua của các loại quạt trước hết là vì độ bền hiếm hãng nào vượt qua được. Quạt Marelli được đúc bằng đồng, tay sắt, cánh gỗ, thân gang. Hơn thế, mỗi chiếc quạt Marelli có độ tinh xảo, công phu đáng kinh ngạc. Marelli không chỉ là vật gia dụng mà trong tâm thức của nhiều người Việt, còn là hình ảnh gắn liền nhiều kỷ niệm, những thăng trầm thời gian. Thời kỳ đổi mới khi điện 220v thay thế cho điện 110v cũng là lúc những chiếc quạt này dần vắng bóng và dần dà trở thành một thú chơi đầy tính phong lưu. Hơn một năm trước, Trần Hoài Thơ có duyên tiếp xúc với chiếc quạt cổ đầu tiên và bắt đầu mày mò nghiên cứu về lĩnh vực này. Mỗi chiếc quạt phản ánh trình độ văn minh và những nét đặc trưng tinh tế của từng quốc gia sản xuất. Anh đã chân tình tâm sự về tình yêu dành cho những chiếc quạt cổ và những câu chuyện đầy tính bất ngờ trong hành trình trở thành một người sưu tầm được nhiều người biết đến như hiện nay.

Luật sư Nguyễn Anh Tuấn là người đã từng mang đến cho công chúng nhiều dấu ấn khó quên trong cuộc tọa đàm chủ đề “Sự tinh tế song hành cùng tri thức” năm 2016. Lần này, ông tiếp tục sẻ chia thông tin giá trị về những đầu sách có mặt trong triển lãm. Mảng sách xưa lần này trích xuất từ bộ sưu tập của nhà sưu tầm Nguyễn Ngọc Hoài Nam. Đó là những ấn phẩm được in từ cuối thế kỉ XIX đầu thế kỉ XX của các tác giả như Trương Vĩnh Ký, Huỳnh Tịnh Của. Được ấn hành trong thời kỳ đầu của chữ quốc ngữ, vì vậy những cuốn sách này là nguồn tư liệu quý giá để nghiên cứu về chữ quốc ngữ cũng như về văn hóa xã hội Việt Nam thời bấy giờ. Đặc biệt, một ấn phẩm không thể bỏ qua là cuốn sách Kim Vân Kiều tân truyện. Cuốn sách ẩn chứa những dấu ấn kỳ lạ về măt thời gian và từng có mặt trong bộ sưu tập của cụ Vương Hồng Sển. Tình trạng sách hiện nay còn rất đẹp, cho thấy chất lượng giấy và kỹ thuật in khá tốt. Ấn phẩm Kim Vân Kiều tân truyện được xuất bản vào những năm 1884 –1885. Bộ sách gồm ba cuốn của nhà Đông phương học người Pháp Albel des Michels, trong đó có hai cuốn song ngữ Việt –Pháp và một cuốn chữ Nôm. Có thể nói bản tiếng Pháp của Kim Vân Kiều tân truyện do Abel des Michels dịch, Ernest Leroux xuất bản tại Paris năm 1884 đã đánh dấu lần đầu tiên Truyện Kiều của Nguyễn Du được bước ra khỏi không gian văn hóa Việt Nam. Từ đó đến nay đã hơn 130 năm trôi qua, trong bề dày của lịch sử tiếp nhận Truyện Kiều, sự kiện vẫn là một cột mốc đáng kể. Luật sư Nguyễn Anh Tuấn còn được biết đến như một người giàu am hiểu về lĩnh vực đóng sách và đóng sách nghệ thuật, tình yêu sách hình thành trong ông từ thời niên thiếu và được vun bồi, nuôi dưỡng ngày càng mạnh mẽ.

Triển lãm “Sưu tầm thú chơi của người phong lưu” lần đầu tiên được tổ chức không chỉ gây ấn tượng về mặt nội dung mà còn tạo thiện cảm bởi cách thức trưng bày đầy tính sáng tạo. Một ngôi nhà gỗ xinh xắn, được bao bọc dưới chân bằng những chậu hoa tươi là nơi bày biện những chiếc quạt cổ đẹp như tác phẩm nghệ thuật. Các tờ nhạc không được trưng trong tủ kính theo cách thông thường mà được khéo léo treo trên giá gỗ để người xem thưởng lãm được cả hai mặt gồm phần nhạc và lời cùng bìa tranh đẹp mắt. Nhiều khách tham quan đã nán lại để vừa ngắm nghía đồng thời nhẩm theo những khúc nhạc gợi nhiều cảm xúc dịu êm. Các tờ nhạc chủ đề "Nhạc tình tiền chiến" ấn hành hơn 60 năm về trước này phần nào cho thấy đời sống tinh thần phong phú, thi vị của người Việt Nam lúc bấy giờ. Ngoài ra, còn có Bức tranh màu nước của Tạ Tỵ vẽ chân dung nhà sưu tập Vương Hồng Sển vào năm 1965; bộ sưu tập tranh "Bộ lạc tự do thiểu-số của xứ sở" của họa sĩ Bùi Văn Dưỡng vẽ con người vùng cao nguyên Lang Biang, ấn hành tại Đà Lạt năm 1955. Có thể nói, những người thực hiện chương trình Sưu tập – thú chơi của người phong lưu lần này đã dày công tái hiện lại không gian một thời quá vãng với đầy đủ nét đẹp tinh tế nhất, thể hiện sự tài hoa của người xưa, mang lại ngưỡng vọng cho người nay. Từng hiện vật chứa đựng cả một chiều dài lịch sử, và mối nhân duyên để với nhà sưu tầm để một ngày được công chúng thưởng lãm, như sự nhắc nhớ mọi người thêm yêu, tự hào và bảo tồn các giá trị văn hóa nghệ thuật độc đáo của dân tộc. Hay nói như Ông Lê Hoàng – Giám đốc Công ty Đường sách TPHCM: “Các hoạt động trong tuần lễ này chuyên chở niềm mong mỏi của ban tổ chức về tình yêu dành cho sách và các văn hóa phẩm giá trị, như cách các nhà sưu tầm đã say mê và gìn giữ biết bao hiện vật, ấn phẩm hay. Ngay từ bây giờ, chúng ta cũng cần nên biết cách lưu giữ và bảo tồn bao giá trị đáng quý trong đời sống văn hóa tinh thần cho thế hệ sau.”

RAY

Bình luận (0)

Gửi bình luận của bạn

Captcha